Kulturno istorijski kompleks Detlak


Kulturno-istorijski kompleks Detlak, je proglašen 2010. godine za nepokretno kulturno dobro od velikog značaja. Ukupna površina prve zone zaštite kompleksa je 8.684 m².

Kompleks se nalazi u zapadnom dijelu opštine Derventa u selu Donji Detlak, 14 kilometara od gradskog naselja Derventa i dva kilometra od magistralnog puta Derventa – Prnjavor. Smješten je između rijeke Ukrine i rječice Lupljanice, na uzvišenom platou sastavljenom od više terasa kojima dominira tercijarni krečnjak.

Kompleks čine manastirska crkva Svetog Ilije sa konakom, ljetnikovcem, starom školom i grobljem, stara nekropola, Pećina - monaška isposnica i ambarine.

Ambarine

Ambarine

Ambarine ili hambarine su rupe u kamenu s malim otvorom, širokom sredinom i užim dnom. Osim u Detlaku, ima ih još u derventskim selima Gornjoj Lupljanici, Osinji i Dažnici.


Manastirska crkva Svetog Ilije

Manastirska crkva Svetog Ilije

Manastirska crkva Svetog Ilije zauzima centralni položaj u okviru Kompleksa. Smještena je na manjem platou, gdje je sa istočne strane, lepezasto niz padinu, okružuje aktivno pravoslavno groblje sa većim brojem spomenika.


Detlovački evhologion

Detlovački evhologion

U crkvi Svetog Ilije nalazi se fototipsko izdanje Detlačkog evhologiona čiji se original čuva u Patrijaršijskoj biblioteci u Beogradu. Molitvoslov se sastoji dva dijela: Bogorodičnika, pisanog u periodu od 1625. do 1635. godine i Trebnika iz perioda 1550-1560. godine.


Stara nekropola

Stara nekropola

Istočno od aktivnog groblja nalaze se ostaci stare nekropole koja je udaljena oko 90 metara jugozapadno od crkve Svetog Ilije. Na lokalitetu je pronađen usamljen nadgrobni spomenik u obliku stele sa predstavom Andrejinog krsta.


Pećina-monaška isposnica

Pećina-monaška isposnica

Lokalitet Pećina smješten je oko 250 metara jugozapadno od crkve Svetog Ilije. Riječ je o udubljenju u stijeni koje je djelimično oblikovano ljudskom rukom i okrenuto ka sjeveroistoku.