Gradska džamija - Derventa

Gradska džamija ili Ali-agina džamija je muslimanski vjerski objekat. Smještena je u centru gradskog naselja Dervente, odnosno preko puta zgrade Opštine Derventa, na derventskom šetalištu.

Gradska džamiju osnovao je Ali-aga krajem 16. vijeka, a nalazila se centru tvrđave u kojoj su se građani sklanjali za vrijeme napada i ujedno mogli obavljati namaz. Objekat je renoviran 1895. i 1972. godine, srušena je u ratu 1992. godine, a rekonstruisana 2005. i ponovo otvorena 2011. godine.

Objekat, koji je bio potpuno obnovljen 1895. godine, je bio vanjskih gabaritnih dimenzija 12 x 15,10 m, imao dva pojasa prozorskih otvora, bio zidan od cigle austrijskog formata, a zidovi su imali debljinu od 75 cm. Vanjska fasada džamije je bila malterisana. Džamija je bila pokrivena četverovodnim krovom, munara postavljena uz zapadni fasadni zid u ravni sjevernog zida džamije, a vrh munare je bio za cca 27,90 m visočiji u odnosu na kotu poda prizemlja džamije. Krovna konstrukcija je bila drvena dvostruka stolica, a kao pokrov je bio primijenjen falcovani crijep. Nagib krovnog pokrivača bio je oko 20 stepeni. Ovaj oblik džamija je imala sve 1992. godine kada je srušena.

Pored džamije nalazilo se izgrađeno osmougaono turbe Šejh-Omera i njegove žene Aiše. Šejh Omer, gradski čuvar pečata, je bio učen čovjek koji je živio u Derventi početkom 19. viejak. U haremu džamije bilo je mezarje za pripadnike uleme Dervente, a nalazi se i grob prvog derventskog kapetan Salih-bega Begovića, koji je umro 1790. godine.